Feeds:
Posts
Comments

Archive for March, 2011

In homines belliferos

Quid, Europaei, sceptrum Iovis arripuistis?
  Quid fertis tonitrum Africa ad ora novum?
Incolumem populum a Libyo servare feruntur,
  iam qui inimicus erit (nuper amicus erat).
Et salvos quos nunc vultis mala fata dedistis:
  vos nummos ducis armaque vestra is habet.
Vertis in arma gazam
fremis usurpata tyranno;
  denique ad arma manus vos, documenta boni.

Advertisements

Read Full Post »

In homines politicos

Natibus insessi fartis subsellia, patres
  latrant atque hietant. Hercule! nonne pudet?
Felices, o paterculi, in hoc qui vivitis aevo
  intactis vitiis verbere Horatii avi!

Read Full Post »

Mihi psychologi non est aegritudinem emendare, sed animum ducere, nam a viâ virtutis aberrat, qui aegrotat: viator claudus erratus, quamvis pes sanetur, eò non perveniet, quò animus petit, et deambulandi defessus iterum aegrotabit itinere imperfecto. Tamen impraesentiarum psychologus est animi medicus, qui tantùm aegrotos curat, nihil autem sanos moratur: ad morbum spectamus, non ad sanitatem.

Attamen Psychologia non a Medicinâ, sed a Philosophiâ orta est, et cùm haec ductrix mentis, illa animi. Et quoniam mens animusque corporis convectores sunt, alter erratus secum alterum trahit. Ergo sani manere possumus si tres partes sicut unam curamus: Psychologia et Medicina duo vertices sunt trianguli, qui sine tertio, Philosophiâ, imperfectus est. Quo pacto philosophi animi curas tollere possint, ne in morbum decidamus, ex meâ experientiâ dicam.

Iampridem ruri vivere mallo quàm in urbe, ibi enim beatior essem, ut puto: mihi pleraeque perturbationes hodiernae a vitâ urbanâ veniunt, quae festinatione nos enervat; contrà ruri amoenitate recreamur. At qui se ab urbe removet, commoditatem et propinquos linquit: cùm illius amissio angorem ferat transitorium, horum diuturnum. Dehinc animus diffringitur et partes inter se confligunt, nam utraque diversam viam petit: inde perturbationes psychologicae quibus aegrotamus.

Hoc consilio migrandi cùm magnopere perturbor non iam rus, sed quòcumque procul a regione impellor, quod mihi amoenius videatur. Nuper autem epistulam Horatii undecimam legi, qua focillatus sum; et quì fecerit epistulae commentatione explicabo.

 

 

Initio Horatius insulas urbesque famosas memorat: Chion, Lesbon, Samon, Sardos, Smyrnam, Colophon, quae amoena colendaque fuerunt, ut nunc nostra Flumen Ianuarii, Havai, Insulae Fortunatae, exempli gratiâ. Quae amico suo Bullatio placuisse videtur. Deinde quaerit num illis Romam praeferat, cùm scribit “prae Campo (Martio) et Tiberino flumine”. Itaque in versibus a primo usque ad quartum locos patrios adversus externos comparat sibi volens: “utrubi vivere mavis, domine an foris?”

Versus ab quinto usque ad decimum quoquè comparationem habent, hîc autem non loci, sed industriae: urbes Attalicae fuerunt Pergamum et Ephesus, populosae industriosaeque; contrà Lebedus vicus fuit litoralis quietus infrequentiorque. Ipse Horatius profitetur “illic (Lebedi) vivere velle”, tamenetsi epistulae suasioni discordat, ut infrà videbimus; etiam in aliis sermonibus carminibusque (ut in notissimo ‘beatus ille’) secessum laudat. Et Bullatius Lebedum mavult: hoc liquet, quod locos externos et infrequentes desideret tamquam ego.

Hactenus poeta amici curam nobis obtulit; ut si iudicium esset, haec intentio vocari posset. Insequitur infirmatio, ab versu undecimo usque ad primum et vicesimum, qua intentionem addubitat. Versus ab undecimo usque ad sextum et decimum hoc significant: esto te loci illi delectare, tamen ideò illic vivere noli, ut non viator in cauponâ vivere vellet, quamvis ibi corpus a luto viarum purgare possit, neque furnos et balnea putat esse optima, qui frigus collegit; nec, quoniam tibi obtingat trans Aegaeum navigare, ibi manere debes. Non habes quod locis, qui te delectant aut quò tibi ire obtingit, remaneas.

Quinque versus insequentes postremi poematis suasionem praecipiunt: si incolumis es, id est sanae mentis, nihil prodest illis locis vivere; fortunatus igitur aliis locis vivere noli, sed domi eos lauda.

Versus, qui restant, iudicationem habent, cuius vim versus 27 complectitur: caelum, non animum mutant, qui trans mare currunt; nam qui peregrinantur, usque secum curas portant. Sola ratio et prudentia curas auferunt; Neptunum furentem salvus spectare potes (v. 10) e loco alto mare dominanti (effusi late maris arbiter), nec tamen is locus curas pellit. Quid enim dulcia differs, quibus di te donant domi? Non iis frueris propterea quod putas magis frui posses aliubi, verùm enimvero neutrubi dum animus aequus te deficiat. Per mare et terram (navibus atque quadrigis) locum petimus, ubi bene vivamus, crediti a curis fugere aut eas relinquere posse, cùm semper nobiscum eant et soli nos animo aequo eas pellere possumus. Itaque hîc mane, profectus enim et infelix et procul a tuis eris. 


Quinam psychologus Horatium superare possit? Quae “therapia” super hoc poema polleat? Nonne Freud veniet sciscitatum quae puerilis commotio me domo pellat? Scilicet Skinner sequetur, qui mores meos immutabit, ne proficisci velim. Horatius autem, poemate tantùm, monstravit unde veniat perturbatio et quam viam sequi oporteat, qua beatior iter faciam.

“Ne te longis ambagibus ultra quàm satis est morer”: plus Horatii minusque curationum.

Read Full Post »