Nunc volat ignotis caelis, Orco bene notis.
Nunc frigus patitur; nunc facili cibo eget.

Cui virgulta feret, quae olim mihi lecta ferebat?
Considet quo umero, quave fovente manu?

Congerat ad comitem vos tuta cubilia amantem
oro, di superi, sitque volucre malis.

Editio PDF hac in paginâ inveniri potest, ut semper, sed emi etiam liber impressus in LULU. Ex quo nullum quaestum facio, cùm tantùm pretium impressionis pendendum sit.

Editio PDF

Primum iam adest homine vix sui conscio atque infante, et palam cernitur verbo ‘meo’ primo mox ubi ‘mamma’ et ‘pappa’ fato. Nam EGO prima inter vitia cupiditatem potiendi habet: EGO omnia cupit, potissimum aliena, quamvis sua optima existimet, neque vult alter ullum habeat. Ab eo enim oritur et alienarum cupido, ex qua haec vitia dependent videlicet: avaritia, cùm res alienorum appetit; invidentia, cùm propter res alterius secundas aegritudinem suscipit; ambitio, cùm favorem concupiscit; malivolentia, cùm alteri male vult et eius mala gaudet; et propriorum studium, quod alia habet videlicet: tenacitas, cùm nullum proprium dare vult, sed quam maxime acervit; zelotypia, cùm sollicitum est de fide amantis amicorumque (etenim hi et sunt possessiones); elatio, cùm sese effert ut alter sciat qualis sit; superbia, cùm de rebus propriis gloriatur et alienas despicit, ut superior videatur. Ista vitia cupidinis ac studii, quibus EGO imperii causâ utitur, committuntur sic: avaritiâ et tenacitate bona, ambitione et elatione victorias quaerit, ambigit obtinetque; invidentiâ et zelotypiâ bona, malivolentiâ et superbiâ victorias ab altero prohibet.

EGO igitur numquam satis habet atque aegre patitur superari. Quod incessantem aegrimoniam affert, cùm EGO in omnes, qui cupidini potiendi officiunt, odium incendat, quo homo pro sese agat. Ideo quod insultati EGO laedi dicimus, at vero EGO noster nosmet laedit et pungit et fodicat ut irati fiamus et satisfactionem repetamus, id enim est EGO alterius per superbiam elationem nostri aggressum. Et amorem profiteri ex timore, ne denegemur, laboramus; nec amor imperfectus nos vulnerat, sed et EGO avaritiâ excrucians, EGO igitur, cui nihil negandum: namque venus denegans bono prohibet.

Atqui EGO his animi motibus nos afficit ut doleamus: irâ et maerore. Nam irâ, contrario amori, moti quasi daemon propriorum tutelare, in aggressorem prosilimus ut damna restituat sive invite sive libenter; est enim promptissimum eius vultus. Maerore contra, qui omni gaudio nos privat, cupida nobis inaccesa quae videntur desideramus. Sic enim altera animum accendit, alter abicit, ut concutiamur quibus EGO deminuitur.

Quamobrem nemo contrarius magis officit quam EGO ipsum: id enim multos adversarios inimicosque capessit; et nihil beatitudini vehementius refragatur quam nobis solitudinem volens: qui enim adversos tantum homines videt, secessu relinquitur. Inde EGO nobis subsistendum est virtutibus oppositis: temperantia contra avaritiam, congratulatio contra invidentiam, beneficentia contra ambitionem, benivolentia contra malivolentiam, liberalitas contra tenacitatem, fides contra zelotypiam, humilitas contra elationem, laudatio contra superbiam. Quae virtutes simultatem amovent: cùm animus certans abit, adit beatitudo.

Videamus nunc alterum vitium. Cùm quaeramur quid simus, saepius munus respondemus; ibi vero EGO pro nobis respondet: ei esse est facere, ergo videtur quaeri quid faciat; neque enim essendo, sed faciendo vincit et glorias sibi congerit. Id vero eius non est, sed nostri sospitatis instinctûs: usu rerum naturam necessariis accommodamus, quapropter cùm res quaerimus quid sint, ei admiscemus quem usum praebeant et quid iis facere possimus; quodcumque est, utilitatem habet: cùm apem videmus mellis reminiscimur, cùm nubes imbris. Ideo quod res in genera digerimus, cùm ita distinctius fingamus fructûs ex quibus decerpere possumus.

EGO autem hôc utitur ad suam utilitatem et quod primordialiter virtus erat in vitium vertit: rebus utitur ut gloriae cupiditatem expleat, homines dividit in ordines ut omnibus antistet; numquam res facere desinit, ut eas possideat et de iis glorietur, quamobrem totum studium iis dicat. Attamen studium eorum, quae facimus, sive pecuniam sive opera seu etiam amores et amicitias, nobis nocet perditis. Omnia enim, quae faciuntur, demi et aboleri possunt; quae sunt autem abripi non possunt. Ergo manet ea tantum beatitudo annexa quibus possideri non possunt, quoniam internexa ita sunt eiusdem fati ut unâ abreptâ cuncta pereant.

Id nos conspicere oportet, cùm etiam ipsos dividamus in partes tres, ex quibus summam ducimus mentem, mediam cor, imam genitalia. Iam Plato sic censebat, ut partes sub capite sitae vitia ferrent, ipsa verò divisio vitiosa est qua partem nostrum reprimamus, eâque repressione EGO utitur ut de eius rebus maxime laboremus: infirmus qui animos suos edit, dissolutus qui corporis voluptatibus effertur, sed virtuosus si rationalis; et rationalis omnia ratiocinatur, nec cor neque genitalia audit. Sed qui partem ipsius neglegit, serius ocius aegrotat. Ecquis sibi cavet ne oculis vel pedibus utatur? Nonne utrique vitiarentur, si non exercerentur? Nimirum idem fit quae pars neglecta, atque, quando cuncta pereunt internexa, mens sine ceteris insanire incipit.

Ceterum, postquam iam didicimus ubi sit EGO et quid faciat, in nobis est nosmet moderari et magis audire quae infra caput insident.

Sed Spartacus cinematographicus distat ab illo quem scriptores Romani nobis suis operibus tradiderunt: “de stipendiario Thrace miles, de milite desertor, inde latro, deinde in honore virium gladiator” scripsit Florus. Ex quo discimus non unum, sed quattuor bella servilia, quarum ultimum, ‘Bellum Spartacium’ vocatum, in magnum discrimen adduxit Romanos. At Plutarchus Graece effusius narravit bellum Spartacium in capitulo de Marco Crasso libri ‘Vitarum Parallelarum’, qui post acrem pugnam contra servos fugitivos gloriam adeptus non est, cum et contra servos dimicavisset, et Spartaco interempto Pompeius, ex Hispaniâ reversus, reliquias fugitivorum excidisset atque senatui referret ‘sese, neque Crassum, bellum delevisse.’

Uterque scriptor, primo Florus, deinde Plutarchus (in sermonem Latinum versus) discipulis, qui usque ad capitulum LIII perlegerunt, in ‘Bello Spartacio’ docet de Spartaco et bellis servilibus, quibus additur charta geographica Italiae et Siciliae cum locis in scriptis memoratis.

Rostriculus caveâ huc illuc curritque salitque,
me viso mecum pipilat ire volens.
Prosilit in digitum, tum mordet eumque remordet,
subsilit in caput et nidificatus abit.
Subvolat altum ne capiam lascivus, at inde
devolat et sequitur usque si abire videt:
in caput imponit, nisi me invenit, ungulam et afflet.
Desine, amicule, iam desine, Paulus adest!

‘Bellum Viriathicum’ translatio est Appiani, additamentum capituli LI methodi LLPSI, quo discipuli discere possunt de duce illo qui octo annos prospere contra Romanos pugnavit neque vinci potuit aliter quam perfidiâ.

Translationi additur charta geographica gentes, regiones urbesque narrationis monstrans.

Volumen tertium vocabularium capitulorum ab XXXVI usque ad LI amplectitur cum aliquibus vocabulis libri ‘Familiae Romanae’ quae in memoriam discipulorum redigantur.

Quartum ultimumque volumen vocabula omnium capitulorum libri ‘Romae Aeternae’ (ab XXXVI usque ad LVI) praebebit.